Een boor kiezen voor het tappen van schroefdraad is veel belangrijker dan veel mensen denken. Wie hier niet goed op let, loopt tegen afgebroken bouten aan of draad die niet goed aansluit. Dit artikel helpt je de juiste maat te selecteren zodat je klus goed lukt.
Waarom de juiste boordiameter zo belangrijk is
Wanneer je van plan bent om een draad te tappen, moet je eerst een gat boren. Dit gat mag niet te groot zijn, maar ook niet te klein. Als het gat te groot is, krijgt de tap geen grip en blijft de draad onvoldoende diep in het materiaal zitten. Is het gat daarentegen te klein, kan de tap breken tijdens het tappen, omdat de weerstand te hoog oploopt. De juiste diameter zorgt ervoor dat ongeveer 75 procent van de draadprofiel in het materiaal blijft. Dit geeft voldoende sterkte en zekerheid.
De standaardformule voor het bepalen van de boordiameter
Voor metrische draden geldt een eenvoudige vuistregel die veel handwerkslieden gebruiken. Je neemt de maatgrootte van de draad en vermenigvuldigt deze met 0,8. Voor een M5 draad bereken je dit als volgt: 5 mm keer 0,8 is 4,0 mm. Dat betekent dat je met een boor van 4,2 mm voorboren moet. Voor M6 gebruiken veel mensen een boor van ongeveer 5,0 mm, en voor M8 is een diameter van 6,8 mm geschikt. Bij M10 past een boor van 8,5 mm goed. Deze waarden zijn gebaseerd op jarenlange praktijkervaring en werken betrouwbaar.
Aanpassingen voor verschillende materialen
Het materiaal waarin je de draad gaat tappen, speelt een aanzienlijke rol. Bij roestvrij staal, vaak aangeduid als RVS, moet je voorzichtiger te werk gaan dan bij gewoon staal. RVS is hardnekkiger en vergt meer kracht. Sommige vakmannen adviseren om bij RVS iets kleiner voor te boren dan bij normaal staal. Dit geeft betere grip aan de tap. Voor kunststoffen geldt het omgekeerde: je mag iets ruimer boren omdat kunststof soepeler is. Ook bij aluminium kun je meestal wat ruimer boren dan bij staal. Bij alle materialen geldt: boor altijd recht, gebruik een kolomboor als je die ter beschikking hebt en zorg voor goede koeling door een passende snijolie te gebruiken.
Praktische tips voor succesvol tappen
Voor een goed resultaat zijn er enkele dingen die je moet onthouden. Zorg dat je gat zo recht mogelijk is, want een schuin gat leidt tot scheef getapte draden. Gebruik altijd een passende snijolie, dit vermindert wrijving en voorkomt beschadigingen. Begin voorzichtig met de tap en draai regelmatig iets terug om spaanders eruit te duwen. Oefen eerst op een afvalstuk als je onzeker bent. Veel problemen ontstaan omdat mensen te snel werken of te veel kracht zetten. De tap doet het meeste werk al, je hoeft alleen maar voorzichtig druk uit te oefenen. Bij zachte materialen zoals aluminium gaat dit sneller dan bij hard staal. Het is ook handig om een set tappen in verschillende maten in huis te hebben, samen met bijbehorende boren in de juiste diameters. Dit scheelt veel zoeken en improviseren.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als de boor te groot is?
Als de boor te groot is, krijgt de tap onvoldoende grip op het materiaal. De draad die entreedt kan dan loszitten of zelfs helemaal niet goed aanslaan. Dit leidt tot zwakke verbindingen die losschieten.
Kan ik een draad tappen zonder eerst voor te boren?
Dit is in bijna alle gevallen niet aan te raden. Zonder voorboring zal de tap veel meer weerstand ondervinden en kan deze veel gemakkelijker breken. Voorboren maakt het tappen veel eenvoudiger en veiliger.
Hoe zorg ik ervoor dat mijn gat recht blijft?
Gebruik een kolomboor in plaats van een normale handboor. Een kolomboor zorgt ervoor dat je recht boort en minder afwijking krijgt. Dit is vooral belangrijk bij grotere diameters.
Welke snijolie moet ik gebruiken voor het tappen?
Dit hangt af van het materiaal. Voor staal en RVS gebruik je beste snij olie of spindel olie. Voor aluminium kun je ook wat water met wat zeepdamp gebruiken. Voor kunststoffen is het minder noodzakelijk, maar het helpt wel.
