Een oude kelder waterdicht maken is goed mogelijk, ook als er al jarenlang vocht doorheen sijpelt. De aanpak hangt af van waar het water vandaan komt: van buitenaf door de muren, via de vloer omhoog, of door condensatie binnenin. Weet je de oorzaak, dan kies je de juiste methode en voorkom je dat je werk voor niets is.
Eerst de oorzaak bepalen
Voordat je iets gaat aanbrengen, moet je weten waarmee je te maken hebt. Plak een stukje plasticfolie met tape op een vochtplek in de muur en laat het een dag of twee zitten. Zit het vocht aan de muurzijde van de folie? Dan komt het van buitenaf door de muur. Zit het aan de binnenkant, dan gaat het om condensatie. Stijgend vocht via de vloer herken je doordat de onderkant van de muren altijd nat aanvoelt, ongeacht het seizuur.
Condensatie los je op met betere ventilatie, een luchtontvochtiger of isolatie. Dat is een ander traject dan het afdichten van een lekkende muur of vloer. Dit artikel richt zich op het waterdicht maken bij insijpelend grondwater of regenwater.
Voorbereiding: de muur schoonmaken en herstellen
Een waterdichtingsproduct hecht alleen goed op een schoon, stabiel ondergrond. Klop losse stukken pleisterwerk weg en verwijder eventueel uitgeslagen zout (efflorescenties) met een stijve borstel. Spoel de muur schoon met water en laat hem drogen zover dat mogelijk is.
Zijn er scheuren of gaten? Vul die eerst op met een snelstoppend hydraulisch cement, ook wel “stopcement” of “snelcement” genoemd. Dit product hecht zelfs op natte ondergronden en stopt actieve lekkages. Maak de scheur schoon, bevochtig hem en druk het stopcement erin terwijl je het met je hand een paar seconden vasthoudt. Binnen enkele minuten is het hard.
Oude kelder waterdicht maken met cementgebonden waterdichting
De meest gebruikte methode voor een oude kelder is het aanbrengen van een cementgebonden waterdichtingsmortel. Dit zijn minerale poeders die je aanmengt met water en vervolgens in meerdere lagen op de muur of vloer smeert. Ze sluiten de poriën in het beton of metselwerk af en zijn bestand tegen waterdruk van buitenaf.
Een veelgebruikt voorbeeld is een product als WP Sulfatex. De verhouding bij aanmaken is ruwweg 5 liter water op 25 kilo poeder: giet het water in een schone speciekuip, voeg het poeder toe en meng circa drie minuten intensief met een mixer tot een egale massa zonder klontjes. Laat het mengsel een minuut rusten en roer daarna kort door voor gebruik.
Breng de mortel aan met een natte borstel of kwast in kruislingse lagen. Eerst horizontaal, de volgende laag verticaal. Zo voorkom je zwakke plekken in één richting. Verwerk de eerste laag volledig voordat je de tweede aanbrengt. Afhankelijk van het product geldt een wachttijd van enkele uren tussen de lagen. Volg altijd de instructies op de verpakking, want droogtijden verschillen per merk en temperatuur.
Laat de afgewerkte laag niet te snel uitdrogen. Besproei hem de eerste dagen licht met water of dek hem af met folie. Zo krijgt de cementgebonden laag de tijd om goed uit te harden en wordt hij steviger.
Vloer waterdicht maken
Bij een betonnen keldervloer die vocht doorlaat, gebruik je dezelfde cementgebonden mortel als voor de muren. Reinig de vloer grondig, vul scheuren op met stopcement en breng de mortel aan in twee lagen. Zorg dat de waterdichting naadloos aansluit op de muurvoet: de overgang tussen vloer en muur is een klassiek zwak punt. Werk de hoek af met een afgeronde voeg in hetzelfde materiaal voordat je de lagen aanbrengt.
Is de vloer van onbehandeld metselwerk of oude baksteen? Dan kan het nodig zijn eerst een egaliserende cementlaag aan te brengen om een stabiele ondergrond te maken.
Waterglas als alternatief
Een oudere en goedkopere methode is het gebruik van waterglas (natriumsilicaat). Je brengt dit in vloeibare vorm aan op de muur, waarna het reageert met de kalk in het beton en de poriën van binnenuit dichtstopt. Waterglas werkt goed op betonnen of gemetselde muren, maar is minder geschikt bij actief stromend water of hoge grondwaterdruk. Het is een tijdelijke oplossing die je na enkele jaren opnieuw moet aanbrengen.
Wanneer van binnenuit afdichten niet genoeg is
Binnenwaartse waterdichting werkt prima bij lichte tot matige vochtdoorslag. Bij hoge grondwaterstand of bij een kelder die permanent onder de grondwaterspiegel ligt, kan de waterdruk uiteindelijk groter worden dan wat een inwendige laag aankan. In dat geval is buitenwaartse isolatie (de fundering uitgraven en afdichten aan de buitenkant) de betere langetermijnoplossing. Dat is een ingrijpend en kostbaar project waarvoor je een gespecialiseerde aannemer nodig hebt.
Heb je te maken met lichte vochtdoorslag in een oude metselwerkkelder? Dan kom je met een goede cementgebonden waterdichting van binnenuit een heel eind. Doe de voorbereiding grondig, werk in meerdere lagen en zorg voor een goede aansluiting op muur én vloer. Dat zijn de drie punten waarop het in de praktijk het vaakst misgaat.
