Voor standaard metselwerk met voegen van 10 tot 12 mm reken je op 18 tot 22 kg metselmortel per m². Bij bredere voegen of onregelmatig metselwerk loopt dat op naar 22 tot 28 kg per m². Dit is de hoeveelheid kant-en-klare metselspecie (droog gewicht); de hoeveelheid cement daarin hangt af van de mix die je gebruikt.
Metselmortel bestaat niet uit puur cement, maar uit een mengsel van cement, zand en soms kalk. Wil je weten hoeveel cement je nodig hebt per m² metselwerk, dan moet je dus eerst weten welke verhouding je aanhoudt.
Cementverhouding in metselspecie
De meest gebruikte verhouding voor metselmortel is 1 deel cement op 4 à 5 delen zand (volumedelen). Dat betekent dat in een mengsel van 22 kg metselspecie ongeveer 4 tot 5 kg puur cement zit. Bij de verhouding 1:4 zit er per kilogram mengsel ruwweg 20% cement; bij 1:5 is dat ongeveer 17%.
Neem als voorbeeld een muurtje van 5 m². Bij standaard voegen (10-12 mm) gebruik je ruwweg 100 tot 110 kg metselspecie. Met een cement-zandverhouding van 1:4 heb je dan circa 20 tot 22 kg cement nodig. Een zak portlandcement weegt doorgaans 25 kg, dus je hebt in dit geval één zak ruim nodig.
Hoeveel cement per m2 metselwerk bij verschillende voegdiktes
De voegdikte bepaalt sterk hoeveel specie je verbruikt, en dus hoeveel cement. Hieronder een overzicht voor standaard metselwerk met een cement-zandverhouding van 1:4:
| Voegdikte | Metselspecie per m² | Cement per m² (verh. 1:4) |
|---|---|---|
| 10-12 mm (standaard) | 18-22 kg | ca. 3,5-4,5 kg |
| 12-15 mm (groter formaat) | 22-28 kg | ca. 4,5-5,5 kg |
| Onregelmatig / breuksteen | 28-35 kg | ca. 5,5-7 kg |
Deze cijfers zijn richtlijnen. In de praktijk speelt ook de steen zelf een rol: een poreuze baksteen absorbeert meer vocht uit de specie dan een gladde klinker, wat invloed heeft op de verwerkbaarheid maar niet zozeer op de hoeveelheid droge stof.
Kant-en-klare zak of zelf mengen?
Bij kant-en-klare metselmortelzakken staat het cementgehalte al verwerkt in het product. Je hoeft dan alleen water toe te voegen. Dat scheelt rekenen, maar is per kilogram duurder dan zelf mengen met losse cement en zand. Voor kleine klusjes van een paar vierkante meter is een kant-en-klaar zakje handig. Bij grotere projecten, vanaf ruwweg 20 m² en meer, loont het om de componenten los te kopen en zelf te mengen.
Hoeveel te bestellen? Tel altijd uitval mee
Reken bij het bestellen altijd een marge van 5 tot 10% extra. Mortel die uitdroogt, mortel die van de troffel valt of te dik aangebracht wordt: in de praktijk gebruik je altijd iets meer dan de berekening suggereert. Voor een muurtje van 10 m² met standaard voegen bestel je dus geen 200 kg, maar eerder 210 tot 220 kg.
Let bij losse cement ook op de houdbaarheidsdatum. Een opengeslagen zak cement absorbeert vocht uit de lucht en verliest binnen enkele weken zijn bindkracht. Koop niet meer cement dan je op korte termijn nodig hebt, en bewaar gesloten zakken droog en van de vloer af.
Met de verhouding 1:4 en 18 tot 22 kg mortel per m² als vertrekpunt kom je voor de meeste standaard metselklussen goed uit. Gebruik de tabel hierboven om snel te schatten, tel je oppervlak op en voeg 10% uitvalmarge toe. Zo bestel je niet te weinig maar ook niet onnodig veel.
